7588 Sayılı Kanun Uzman Erbaşlara ve Sözleşmeli Erlere Ne Getiriyor?
Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde profesyonel olarak görev yapan personeli ilgilendiren önemli bir düzenleme, 2 Temmuz 2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edildi.
7588 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun; uzman erbaşların sicil sistemini, astsubaylığa geçiş şartlarını ve belirli süre görev yaparak ayrılan sözleşmeli erbaş ve erlerin kamu kurumlarında istihdam edilmesini yeniden düzenliyor.
Ancak düzenleme, uzman erbaşlara otomatik astsubaylık veya sözleşmeli erbaş ve erlere doğrudan memuriyet hakkı vermiyor. Her iki süreçte de hizmet süresi, sicil, kurumsal ihtiyaç, kontenjan ve değerlendirme aşamaları belirleyici olmaya devam ediyor.
7588 Sayılı Kanun Yürürlüğe Girdi mi?
Mecliste kabul edilen bir kanun ile yürürlükte bulunan bir kanun aynı şey değildir.
7588 sayılı Kanun, 2 Temmuz 2026’da TBMM Genel Kurulunda kabul edildi ve 3 Temmuz 2026’da Cumhurbaşkanlığına gönderildi. 4 Temmuz 2026 itibarıyla TBMM kayıtlarında Kanun’a ilişkin Resmî Gazete tarihi ve sayısı henüz yer almıyor. Bu nedenle düzenleme, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girinceye kadar personel bakımından uygulanabilir bir hak doğurmuş sayılmamalıdır.
Bu ayrım özellikle başvuru yapmak isteyen personel açısından önemlidir. Mecliste kabul edilen metin, düzenlemenin son yasama aşamasını gösterir; ancak başvuru takvimi ve uygulama, yürürlüğe giriş ile çıkarılacak ikincil düzenlemelere göre şekillenecektir.
Uzman Erbaş Sicil Sisteminde Ne Değişiyor?
Kanun, uzman erbaşların sicil sistemine ilişkin temel esasları doğrudan kanun düzeyinde düzenliyor.
Yeni sistemde sicil yılı, ilgili yılın 2 Mayıs tarihinden başlayarak bir sonraki yılın 2 Mayıs tarihine kadar devam edecek. Uzman erbaşın göreve alınmasını takip eden ilk 2 Mayıs tarihinde sicil belgesi düzenlenecek. Göreve alınma tarihiyle bu tarih arasında üç aydan kısa süre bulunması halinde ise ilk sicil, üç aylık sürenin tamamlanmasından sonra hazırlanacak.
Sicil tam notu 100 olacak. Sicil üstlerinin verdiği notların ortalaması, personelin o yılki sicil notunu oluşturacak. Sicilin olumlu kabul edilebilmesi için en az 60 puan alınması gerekecek. Sicil düzenlemeye yetkili amirler, ayrılış sicili ve sicil belgelerinin şekli gibi ayrıntılar yönetmelikle belirlenecek.
Bu sistem, sicilin yalnızca soyut bir kanaat değil, belirli bir dönem ve puanlama yöntemi üzerinden oluşturulmasını amaçlıyor. Sicil sonuçları; sözleşme, kademe ilerlemesi ve statü geçişi gibi işlemler bakımından önem taşımaya devam edecek.
Uzman Erbaşların Astsubaylığa Geçiş Şartları
7588 sayılı Kanun’un uzman erbaşlar açısından en çok dikkat çeken bölümü, astsubaylığa geçiş şartlarıdır.
TBMM’nin resmî açıklamasına göre astsubaylığa geçiş başvurusunda:
- Uzman erbaşlığa alınma tarihinden itibaren en az dört yıl sicil alınmış olması,
- Mevcut sicil notlarının ortalamasının sicil tam notunun yüzde 90’ı veya üzerinde olması,
- Yapılacak sınav ve değerlendirme süreçlerinin tamamlanması,
- Kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığının personel ihtiyacının bulunması
gerekecek.
Bu şartları taşıyanların tamamı doğrudan astsubaylığa geçirilmeyecek. Yalnızca ilgili komutanlıkların ihtiyaç duyduğu sayıdaki personel astsubay çavuşluğa nasbedilebilecek.
Kanunda iki farklı geçiş yolu öne çıkıyor. Birinci grupta sınav ve diğer şartları sağlayan uzman erbaşlardan ihtiyaç duyulanlar astsubay çavuşluğa geçirilecek. İkinci grupta ise astsubay meslek yüksekokulu giriş şartlarını taşıyanlardan ihtiyaç duyulanlar, okulda verilecek eğitim ve öğretimi tamamladıktan sonra astsubay çavuş olarak atanacak.
TBMM açıklamasında “sicil notu şartı aranmayacak” ifadesi kullanılmış olmakla birlikte, aynı açıklamada en az dört yıllık sicil ve yüzde 90 sicil ortalaması açıkça şart koşuluyor. Bu nedenle değişikliğin “sicil tamamen kaldırıldı” şeklinde yorumlanması doğru değildir. Sicil, astsubaylığa geçişte güçlü bir ölçüt olmaya devam etmektedir.
Sözleşmeli Erbaş ve Erlere Kamuya Geçiş İmkânı
Düzenlemenin ikinci önemli bölümü, sözleşmeli erbaş ve er olarak görev yaptıktan sonra ayrılanların kamu kurumlarında istihdamına ilişkindir.
Bu imkândan yararlanabilmek için kişinin:
- Sözleşmeli erbaş veya er olarak en az yedi hizmet yılını tamamlayarak ayrılmış olması,
- Nitelik belgesinin olumlu olması,
- Başvuru tarihinde 41 yaşını doldurmamış olması,
- Atanacağı kadronun mevzuatındaki sınav şartları dışındaki diğer şartları taşıması
gerekecek. Seferberlik, savaş veya terörle mücadeleden kaynaklanan zorunlu haller ayrıca saklı tutuluyor.
Yedi yıllık hizmetin tamamlanması tek başına kamuya atanma hakkı vermeyecek. Kişinin görevden ayrılmış olması, olumlu nitelik belgesi alması, yaş ve kadroya ilişkin diğer şartları taşıması ve seçim sürecinde başarılı olması gerekecek.
Hangi Kamu Kadrolarına Atama Yapılabilecek?
Kamuya geçiş imkânı bütün memur kadrolarını kapsamıyor. Düzenleme belirli unvanları sayıyor:
- İnfaz ve koruma memuru
- Çarşı ve mahalle bekçisi
- Orman muhafaza memuru
- İdari gözetim personeli
- Koruma ve güvenlik görevlisi
- Zabıta memuru
- İtfaiye eri
- Şoför
- Destek personeli
Atamalar, kamu kurumlarının kontenjanları ve atama izinleri kapsamında yapılacak. Personelin bu listede bulunmayan herhangi bir kadroyu tercih ederek doğrudan atanması mümkün olmayacak.
Yüzde 10 Kontenjan Ne Anlama Geliyor?
Kamu kurum ve kuruluşları, sayılan unvanlarda o yıl yapacakları toplam personel alımlarının ve atama izinlerinin yüzde 10’unu, bu kapsamdaki sözleşmeli erbaş ve erlere ayırmak zorunda olacak.
Bu oran yalnızca kurumların isterse kullanabileceği bir üst sınır değildir. Kanun, ilgili kontenjanın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilmesini kurumlar bakımından bir yükümlülük olarak düzenliyor.
Bununla birlikte yüzde 10 kontenjan, bireysel başvuru sahibi açısından atanma garantisi değildir. Aynı kontenjana başvuran adaylar arasında kura ve sözlü sınav süreci işletilecek.
Düzenleme kamu kurumlarına yüzde 10 kontenjan ayırma yükümlülüğü getiriyor; ancak yedi yıllık hizmeti tamamlayan her sözleşmeli erbaş ve ere doğrudan atanma hakkı vermiyor.
Başvuru, Kura ve Sözlü Sınav Süreci
Kamuya geçiş başvuruları her yıl alınacak. Başvuranların bilgileri, ilgisine göre İçişleri Bakanlığı veya Millî Savunma Bakanlığı tarafından ekim ayı sonuna kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderilecek.
Başvurunun her yıl yenilenmesi gerekecek. Personelin adının ilgili listeye bildirilmesi tek başına atanma hakkı oluşturmayacak.
Kamu kurumlarının bildirdiği kontenjanlar için, yayımlanacak kılavuzdaki şartları taşıyan adaylar arasından kontenjanın dört katı kadar aday kura yöntemiyle belirlenecek. Tercihler de kura yerleştirmesinde dikkate alınacak.
Kurada belirlenen adaylar, ilgili kurumun oluşturacağı komisyon tarafından sözlü sınava alınacak. Sözlü sınavda genel kültür ve genel yetenek, ifade ve muhakeme gücü, göreve uygunluk, temsil kabiliyeti, öz güven ve teknolojik gelişmelere açıklık gibi ölçütler kullanılacak. Atama, sözlü sınavda başarılı olan adaylar arasından yapılacak.
Bu sistemde, atanılacak kadronun kendi mevzuatındaki sınav şartları uygulanmayacak; bunun yerine Kanun’da düzenlenen kura ve sözlü sınav modeli işletilecek. Eğitim, sağlık, güvenlik soruşturması veya kadronun niteliğine ilişkin diğer şartlar ise önemini koruyabilecek.
Atanan Personelin Hizmet Süresi Nasıl Değerlendirilecek?
Kamu kadrosuna atanan personel, göreve başladığı tarihten itibaren atandığı kadro veya pozisyonun mali ve diğer haklarından yararlanacak.
Sözleşmeli erbaş ve erlikte geçen hizmet süreleri, öğrenim durumuna göre yükselinebilecek dereceler aşılmamak şartıyla, kazanılmış hak aylığının derece ve kademesinin belirlenmesinde dikkate alınacak:
- Her hizmet yılı için bir kademe,
- Her üç hizmet yılı için bir derece
hesaplanacak.
Memur kadrosuna atanan personel, en az dört yıl başka bir unvana atanamayacak. Atama onayı verildiği halde göreve başlamayanlar veya göreve başladıktan sonra ayrılanlar, bu düzenleme kapsamında ikinci kez istihdam edilemeyecek.
Düzenleme Otomatik Hak Doğuruyor mu?
7588 sayılı Kanun’un getirdiği imkânlar önemlidir; ancak iki personel grubu bakımından da otomatik sonuç doğurmaz.
Uzman erbaşların astsubaylığa geçişinde:
- En az dört yıllık sicil,
- Yüzde 90 sicil ortalaması,
- Sınav ve diğer nitelikler,
- Kurumsal ihtiyaç
birlikte aranacaktır.
Sözleşmeli erbaş ve erlerin kamuya geçişinde ise:
- En az yedi hizmet yılı,
- Olumlu nitelik belgesi,
- 41 yaş sınırı,
- Kadroya ilişkin diğer şartlar,
- Yüzde 10 kontenjan,
- Kura,
- Sözlü sınav
belirleyici olacaktır.
Dolayısıyla düzenleme bir başvuru ve değerlendirilme imkânı tanımakta; şartları taşıyan herkese doğrudan astsubaylık veya kamu görevi vermemektedir.
Uygulamanın ayrıntıları, Kanun’un Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi ve ilgili bakanlıkların çıkaracağı yönetmeliklerle daha belirgin hale gelecektir.
Yasal Uyarı : Bu metin yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bütün somut uyuşmazlıkların kendi içerisinde değerlendirilmesi gerektiğinden somut uyuşmazlıklara dair hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Hak kaybı yaşanmaması adına hukuki süreçlerin yetkin bir avukat aracılığıyla takip edilmesi gerektiğini ısrarla hatırlatırız.
