|

1 Ağustos 2026 Reklam Düzenlemesi: Yapay Zekâ, Influencer ve İndirim Kuralları

ByAlp Kemal GÖZEL

Yapay zekâ ile üretilen reklam yüzleri, influencer iş birlikleri, kişiye özel reklamlar, çevrimiçi tüketici yorumları ve sürekli indirim görüntüsü veren kampanyalar dijital pazarlamanın olağan araçları haline geldi.

Bu uygulamaların yaygınlaşması, tüketicinin karşılaştığı içeriğin gerçek niteliğini anlamasını da zorlaştırdı. Bir reklam yüzünün gerçek insan mı yoksa yapay zekâ ürünü mü olduğu, influencer’ın ürünü gerçekten bağımsız biçimde mi tavsiye ettiği, üzeri çizilen eski fiyatın daha önce uygulanıp uygulanmadığı veya ürün yorumlarının gerçek müşteriler tarafından yazılıp yazılmadığı her zaman kolayca anlaşılamıyor.

1 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği değişikliği, bu alanlarda daha ayrıntılı kurallar getiriyor. 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girecek düzenleme; yapay zekâ kullanımı, influencer reklamları, hedefli reklamcılık, indirimli satışlar, tüketici değerlendirmeleri ve çevresel beyanlar bakımından işletmelerin pazarlama süreçlerini doğrudan etkileyecek.

Yeni Reklam Düzenlemesi Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?

Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.

Düzenleme 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.

Bu nedenle reklam verenlerin, ajansların, elektronik ticaret platformlarının, sosyal medya etkileyicilerinin ve çevrimiçi yorum veya şikâyet yayımlayan işletmelerin ağustos ayı başlamadan önce mevcut uygulamalarını gözden geçirmesi gerekiyor.

Yeni düzenleme reklamı yasaklamıyor; reklamın ticari niteliğinin, kullanılan teknolojinin ve tüketiciye sunulan iddiaların açık, doğru ve doğrulanabilir olmasını istiyor.

Yapay Zekâ Kullanılan Reklamlarda Açıklama Zorunluluğu

Yeni düzenleme, reklamlarda yapay zekâ veya başka yazılımların kullanılmasını bütünüyle yasaklamıyor. Ancak teknolojinin kullanımı tüketicinin reklamı algılama ve satın alma kararını önemli ölçüde etkiliyorsa, bu durumun açıkça belirtilmesini istiyor.

Özellikle yapay zekâ kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilen reklamlarda, karakterin yapay olarak oluşturulduğunun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir biçimde gösterilmesi gerekecek.

Bu kapsamda;

  • Yapay zekâyla oluşturulmuş reklam oyuncuları
  • Gerçek bir insan izlenimi veren sanal marka elçileri
  • İnsan sesi ve yüz hareketlerini taklit eden dijital karakterler
  • Gerçek bir müşteri görüşü izlenimi veren yapay kişiler

bakımından açıklama yükümlülüğü gündeme gelebilir.

Açıklamanın küçük puntoda, reklamın sonunda veya tüketicinin ayrıca tıklaması gereken bir alanda saklanması yeterli olmayabilir. Tüketici, karşısındaki kişinin gerçek olmadığını reklamı izlerken anlayabilmelidir.

Her görsel düzenleme veya otomatik içerik aracı aynı değerlendirmeye tabi değildir. Belirleyici olan, yapay zekâ veya yazılım kullanımının reklamın ana mesajını ve tüketicinin ekonomik davranışını ne ölçüde etkilediğidir.

Gerçek Kişilerin Dijital Kopyaları Reklamda Kullanılabilir mi?

Gerçek bir kişinin yüzü, sesi, hareketleri veya konuşma tarzı yapay zekâ yoluyla taklit edilerek dijital kopyası oluşturulabilir. Yeni düzenleme, bu dijital kopyaların reklamda kullanımını bütünüyle yasaklamıyor.

Ancak dijital kopyanın gerçeğe aykırı biçimde kişinin;

  • Bir ürünü bizzat deneyimlediği
  • Bir hizmeti kullandığı
  • Üründen memnun kaldığı
  • Mal veya hizmeti tavsiye ettiği

izlenimini verdiği reklamlar yapılamayacak.

Örneğin tanınmış bir kişinin yapay zekâyla oluşturulmuş görüntüsünün, gerçekte hiç kullanmadığı bir ürünü kullandığını ve memnun kaldığını söylemesi bu yasak kapsamında değerlendirilebilir.

Bu noktada mesele yalnızca kişinin görüntüsünün kullanılmasına izin verip vermemesi değildir. Kişinin rızası bulunsa dahi tüketiciye gerçekte yaşanmamış bir ürün deneyiminin aktarılması, reklamın doğruluğu ve dürüstlüğü bakımından sorun oluşturabilir.

Kişilik hakları, telif, kişisel veri ve ses-görüntü kullanımına ilişkin diğer hukuki yükümlülükler de ayrıca devam eder.

Influencer Paylaşımlarında Reklam İbaresi Nasıl Kullanılmalı?

Influencer reklamlarının açıkça belirtilmesi tamamen yeni bir ilke değildir. Reklam Kurulu, 2021 yılında yayımlanan kılavuzdan itibaren menfaat karşılığında yapılan sosyal medya tanıtımlarının reklam olduğunun açıkça gösterilmesini arıyordu.

Yeni düzenleme, bu yükümlülükleri doğrudan Yönetmelik metnine taşıyarak daha ayrıntılı hale getiriyor.

Sosyal medya etkileyicisinin reklam verenden;

  • Maddi kazanç
  • Ücretsiz ürün
  • İndirimli ürün veya hizmet
  • Etkinlik katılımı
  • Seyahat veya konaklama
  • Komisyon
  • Başka bir ekonomik ya da ayni menfaat

elde ettiği tanıtımlarda içeriğin reklam niteliğinin açıkça belirtilmesi gerekecek.

Hangi ibareler kullanılmalı?

Paylaşımda “Reklam” veya “Tanıtım” ifadelerinden birine yer verilmesi gerekiyor. Bu ifadeyle birlikte reklam verene ilişkin açıklamanın da bulunması gerekecek.

Yalnızca;

  • “İş birliği”
  • “Collab”
  • “Ad”
  • “Sp”
  • “Teşekkürler”
  • “Davet”

gibi ifadelerin kullanılması, paylaşımın reklam niteliğini her tüketici bakımından yeterince açık göstermeyebilir.

En güvenli yaklaşım, içeriğin başında açık şekilde “Reklam” veya “Tanıtım” ifadesine ve reklam verenin adına yer vermektir.

Reklam ibaresi nerede bulunmalı?

Reklam açıklaması;

  • Arka plandan açıkça ayırt edilebilir
  • Kolayca okunabilir
  • Tüketicinin ekranı kaydırmasına gerek kalmadan görülebilir
  • İçerik başlamadan veya içerikle eş zamanlı anlaşılabilir

olmalıdır.

Birden fazla story, gönderi veya videodan oluşan reklam serisinde yalnızca ilk paylaşımda reklam ibaresi kullanılması yeterli olmayabilir. Reklam açıklamasının her bir paylaşımda yer alması gerekir.

Yalnızca sesli içeriklerde ise yayının başında ve reklam içeriğinin öncesinde, paylaşımın ilgili reklam veren hakkında reklam veya tanıtım içerdiği sözlü olarak belirtilmelidir.

Hedefli Reklamcılıkta Tüketiciye Bilgi Verilmesi

Düzenlemenin önemli başlıklarından biri de hedefli reklamcılıktır.

Tüketicilerin;

  • İnternet aramaları
  • Ziyaret ettikleri sayfalar
  • Konum bilgileri
  • Alışveriş geçmişleri
  • Demografik özellikleri
  • Çevrimiçi davranışları

gibi kişisel verilerinin analiz edilerek belirli kişi veya gruplara özel reklam gösterilmesi hedefli reklamcılık kapsamında değerlendirilebilir.

Yeni dönemde reklam verenin, tüketiciye;

  • Reklamın hangi kriterlere göre gösterildiği
  • Bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceği

konusunda doğrudan ve kolay erişilebilir bilgi sunması gerekecek.

Bu yükümlülük, hedefli reklamcılığın tamamen yasaklandığı anlamına gelmez. Ama tüketicinin neden belirli bir reklamı gördüğünü anlayabilmesi ve reklam tercihleri üzerinde etkili olabilmesi amaçlanıyor.

Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin KVKK yükümlülükleri de reklam mevzuatından bağımsız olarak devam eder.

Çocuklara Profilleme Yoluyla Reklam Yapılabilecek mi?

Tüketicinin çocuk olduğunun bilindiği veya makul olarak öngörülebileceği durumlarda, kişisel verilere dayalı profilleme yöntemiyle hedefli reklam yapılması yasaklanacak.

Örneğin çocuklara yönelik bir uygulamada;

  • İzlenen videolar
  • Oyun tercihleri
  • Konum bilgileri
  • Arama geçmişi
  • İlgi alanları

üzerinden reklam profili çıkarılarak kişiye özel ticari içerik sunulması bu yasak kapsamında değerlendirilebilir.

Düzenleme bütün çocuk reklamlarını yasaklamıyor. Yasaklanan durum, çocukların kişisel verilerinden hareketle profil oluşturularak hedefli reklam sunulmasıdır.

Bu alan özellikle çocuklara yönelik oyun, uygulama, video ve sosyal medya platformlarının reklam modellerini yakından ilgilendiriyor.

İndirimli Satışlarda Önceki Fiyat Nasıl Belirlenecek?

İndirim kampanyalarında en sık karşılaşılan sorunlardan biri, üzeri çizilen “eski fiyatın” gerçekte uygulanmış bir fiyat olup olmadığıdır.

Yeni düzenleme bu konuda somut bir ölçüt getiriyor.

Mal satışlarında indirimden önceki fiyat belirlenirken, indirimin başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınacak.

Örneğin bir ürün son 10 gün içerisinde;

  • 1.500 TL
  • 1.350 TL
  • 1.600 TL

fiyatlarla satışa sunulmuşsa, yeni indirim reklamında önceki fiyat olarak 1.600 TL değil, bu dönemdeki en düşük fiyat olan 1.350 TL esas alınmalıdır.

Bu kural, fiyatın kısa süreliğine artırılarak yüksek indirim oranı görüntüsü oluşturulmasını önlemeyi amaçlıyor.

Hizmetler ve çabuk bozulabilen ürünler

Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlere ilişkin reklamlarda, indirimli fiyattan bir önceki fiyat dikkate alınacak.

Bu nedenle otel, kurs, bakım hizmeti veya benzeri hizmetlerde son 10 günlük en düşük fiyat yerine, indirimden hemen önce uygulanan fiyat esas alınacak.

Satış kanalları ayrı değerlendirilecek

Bir işletme aynı ürünü internet sitesi, pazaryeri ve fiziki mağaza üzerinden satıyorsa, her kanalın fiyat geçmişi ayrı değerlendirilecek.

İnternet sitesinde yapılan indirimin önceki fiyatı belirlenirken mağazadaki yüksek fiyat kullanılamaz. Benzer biçimde pazaryerindeki indirim için markanın kendi internet sitesindeki fiyat referans gösterilemez.

Koşullu satışlar ve sadakat programları

“İki ürün alana üçüncüsü indirimli”, “belirli tutar üzeri alışverişe yüzde 20 indirim” veya benzeri koşullu kampanyalar da indirimli satış kurallarına tabi olacak.

Tüketicilerin kolayca erişebildiği veya kullanabildiği sadakat programlarına ilişkin reklamlar da bu kurallar kapsamında değerlendirilecek.

Tüketici Yorumlarında Satın Alma Doğrulaması

Tüketici değerlendirmeleri, elektronik ticarette satın alma kararını doğrudan etkileyen en önemli unsurlardan biridir. Yıldızlar, puanlar ve kullanıcı yorumları çoğu zaman ürün açıklamasından daha etkili olabilir.

Yeni düzenleme, yorum sistemlerinde satın alma doğrulamasını esas alıyor.

İnternet ortamında yalnızca ilgili mal veya hizmeti satın alan kişilerin değerlendirme yapmasına izin verilmesi gerekecek. Satın alma sürecinin doğrulanmasının mümkün olmadığı başka mecralardan alınan değerlendirmeler yayımlanamayacak.

Bu nedenle bir işletmenin;

  • Kaynağı belirsiz yorumları sitesine taşıması
  • Sosyal medyadaki doğrulanmamış övgüleri ürün yorumu gibi yayımlaması
  • Satın alma kaydı olmayan kişilerin yıldız veya puan vermesine izin vermesi

hukuki risk doğurabilir.

Olumlu ve olumsuz yorumlar birlikte yayımlanmalı

Yorumların yalnızca olumlu olanlarının seçilmesi veya olumsuz yorumların keyfî biçimde görünmez hale getirilmesi de mümkün olmayacak.

Değerlendirmelerin olumlu-olumsuz ayrımı yapılmadan, önceden belirlenmiş objektif ölçütlere göre ve en az bir yıl süreyle yayımlanması gerekecek.

Mal, hizmet, teslimat veya satıcı hakkında yapılan değerlendirmeler farklı başlıklarda gösteriliyorsa, tüketicinin bu değerlendirmelerin tamamına aynı alandan açık ve kolay şekilde ulaşabilmesi sağlanmalı.

Sahte ve satın alınmış yorumlar

Bir ürünün satışını artırmak amacıyla gerçek dışı yorum yaptırılması veya onaylayıcı ifadeler kullanılması için gerçek ya da tüzel kişilerle anlaşma yapılması yasak olacak.

Bu yasak;

  • Ücret karşılığı olumlu yorum yazdırmayı
  • Çalışanlara müşteri gibi yorum yaptırmayı
  • Bot hesaplarla puan yükseltmeyi
  • Rakip ürüne örgütlü olumsuz yorum bırakmayı
  • Yorum hizmeti satın almayı

kapsayabilecek niteliktedir.

Tüketici şikâyeti sonradan giderilmişse ve bu durum doğrulanmışsa, mağduriyetin giderildiğine ilişkin bilgi ilk değerlendirmeyle aynı yerde gösterilmelidir. İlk olumsuz yorumun tamamen silinmesi yerine, sorunun sonradan çözüldüğünün görünür hale getirilmesi amaçlanmaktadır.

Şikâyet Platformlarında 48 Saat Kuralı

Şikâyet platformlarında tüketicinin değerlendirmesi yayımlanmadan önce satıcı veya sağlayıcıya cevap hakkı tanınabilir.

Yeni düzenlemeyle işletmeye cevap vermesi için tanınan süre 72 saatten 48 saate indiriliyor.

Satıcı veya sağlayıcı 48 saat içinde cevap vermezse, tüketici değerlendirmesi doğrudan yayımlanabilecek.

Bu nedenle şikâyet platformlarını düzenli takip etmeyen işletmeler bakımından daha hızlı bir müdahale ve cevap sistemi kurulması önem kazanacak.

Çevresel ve Yeşil Beyanlarda Yeni Kurallar

“Çevre dostu”, “yeşil”, “karbon nötr”, “sürdürülebilir” veya “doğaya duyarlı” gibi ifadeler reklam dilinde yaygın olarak kullanılıyor.

Ancak bu ifadeler çoğu zaman ürünün hangi özelliğine ilişkin olduğu belirtilmeden, tüketicide ürünün bütünüyle çevreye zararsız olduğu algısını oluşturabilecek şekilde sunulabiliyor.

Yeni düzenlemeye göre çevresel beyan niteliğindeki genel kavramlar;

  • Açıklama yapılmadan
  • Ürünün çevresel etkisi bakımından belirsizlik oluşturacak şekilde
  • Ürünün tamamına ilişkinmiş gibi yanıltıcı biçimde

kullanılamayacak.

Çevresel beyanın kapsamı açıklanmalı

Reklamda çevresel iddianın;

  • Ürünün hangi parçasına
  • Hangi bileşenine
  • Üretim sürecine
  • Ambalajına
  • Kullanım dönemine
  • Bertaraf veya geri dönüşüm aşamasına

ilişkin olduğu açıkça belirtilmelidir.

Örneğin yalnızca ambalajı geri dönüştürülmüş malzemeden üretilen bir ürün için, açıklama yapılmadan ürünün tamamının “yüzde 100 çevre dostu” olduğu izlenimi oluşturulmamalıdır.

Çevresel etkinin nasıl ölçüldüğüne ilişkin açıklamalar reklamın bulunduğu alanda veya tüketicinin yönlendirildiği internet sitesi ya da açılır ekranda sunulmalıdır.

Sertifika ve onayların ispatı

Reklamda bir çevresel sertifika veya onay kullanılıyorsa, bunun;

  • Yetkili kurum ve kuruluş
  • Üniversitelerin ilgili bölümleri
  • Akredite kuruluş
  • Bağımsız araştırma, test veya değerlendirme kuruluşu

tarafından verilen belgelerle ispatlanması gerekir.

Gerçekte bulunmayan, süresi dolmuş veya ürünle ilgisi olmayan çevresel sertifikaların kullanılması yanıltıcı reklam sonucunu doğurabilir.

Düzenlemedeki Diğer Değişiklikler

Yeni Yönetmelik yalnızca dijital reklamlarla sınırlı değildir.

Düzenleme kapsamında ayrıca;

  • Akademik unvanların yanıltıcı biçimde kullanılmaması
  • Yasa dışı şans oyunları reklamlarının yasak kapsamına alınması
  • Takviye edici gıdaların olağan beslenmenin yerine geçebileceği izlenimini veren reklamların yasaklanması
  • Menfaat karşılığı verilen ve objektif ölçütlere dayanmayan ödüllerin reklamlarda kullanılmaması

gibi kurallar da bulunmaktadır.

Bu nedenle reklam kampanyası hazırlanırken yalnızca mecraya değil, reklamı yapılan ürünün niteliğine ve kullanılan sağlık, uzmanlık veya ödül iddialarına da dikkat edilmelidir.

İşletmeler 1 Ağustos 2026’dan Önce Ne Yapmalı?

Yeni düzenleme, pazarlama ekiplerinin yalnızca reklam metnini değil, kampanyanın teknik altyapısını da gözden geçirmesini gerektiriyor.

İşletmeler bakımından şu kontroller önem taşıyor:

  • Yapay zekâ kullanılan reklamlarda gerekli açıklama metinleri hazırlanmalı.
  • Dijital karakter ve dijital kopya kullanılan içerikler gözden geçirilmeli.
  • Influencer sözleşmelerine reklam açıklamasının biçimi ve konumu eklenmeli.
  • Reklam etiketlerinin her story ve içerikte yer alması sağlanmalı.
  • İndirimli ürünlerin son 10 günlük fiyat kayıtları saklanmalı.
  • Her satış kanalının fiyat geçmişi ayrı tutulmalı.
  • Tüketici yorumları satın alma kayıtlarıyla eşleştirilmeli.
  • Dış kaynaklardan taşınan yorumların doğrulanabilirliği kontrol edilmeli.
  • Şikâyet platformları için 48 saat içinde cevap verecek sorumlular belirlenmeli.
  • Çevresel iddiaların dayanak belgeleri ve ölçüm yöntemleri dosyalanmalı.
  • Hedefli reklamların neden gösterildiğine ilişkin bilgilendirme alanları oluşturulmalı.
  • Çocuk kullanıcıların kişisel verilerine dayalı profilleme sistemleri kapatılmalı.

Marka ile influencer, ajans veya platform arasındaki sözleşmeler de tarafların sorumluluklarını açıkça gösterecek şekilde güncellenmelidir.

Yeni Reklam Düzenlemesinin Anlamı

1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girecek düzenleme, reklam ve pazarlama faaliyetlerini yasaklayan bir sistem kurmuyor. Asıl amaç, tüketicinin karşısındaki içeriğin ticari ve teknolojik niteliğini anlayabilmesini sağlamak.

Yapay zekâyla oluşturulan karakterin gerçek olmadığının bilinmesi, influencer tavsiyesinin arkasındaki menfaatin görülmesi, indirim oranının gerçek fiyat geçmişine dayanması ve ürün yorumlarının gerçek müşterilerden gelmesi tüketicinin bilinçli karar vermesi açısından önem taşıyor.

Benzer biçimde çevresel iddiaların ölçülebilir verilere dayanması ve kişisel veriler üzerinden gösterilen reklamların nedenlerinin açıklanması, reklamcılıktaki şeffaflık beklentisini güçlendiriyor.

Yeni dönemde işletmeler açısından başarılı reklam yalnızca dikkat çekici veya yaratıcı reklam olmayacak. Kullanılan iddiaların ispatlanabilir, reklam ilişkisinin görünür ve kampanyanın teknik altyapısının da mevzuata uygun olması gerekecek.

Yasal Uyarı : Bu metin yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bütün somut uyuşmazlıkların kendi içerisinde değerlendirilmesi gerektiğinden somut uyuşmazlıklara dair hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Hak kaybı yaşanmaması adına hukuki süreçlerin yetkin bir avukat aracılığıyla takip edilmesi gerektiğini ısrarla hatırlatırız.

İlgili İçerikler

Benzer İçerikler