İş Kanunu’nun sık uygulanan maddelerine numarasından ulaşın
Fesih, işe iade, ücret, fazla çalışma, hafta tatili ve yıllık izin konularında en sık başvurulan 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerini kısa açıklamalar ve ilgili rehberlerle birlikte inceleyin.
Okuma notu: Kartlar kanun maddelerinin tam metni değil, uygulamaya dönük kısa özetleridir. İstisnalar, özel çalışma türleri ve geçiş hükümleri için güncel resmî metin ayrıca kontrol edilmelidir.
Bildirimden işe iadeye
Fesih türü, iş güvencesi kapsamı, bildirim şekli ve süreler birlikte değerlendirilir.
Süreli fesih ve bildirim süreleri
Belirsiz süreli iş sözleşmesinin bildirimli feshinde, işçinin kıdemine göre iki, dört, altı veya sekiz haftalık asgari bildirim süreleri uygulanır. Taraflar süreleri sözleşmeyle artırabilir.
- Altı aydan az kıdem: 2 hafta
- Altı ay–bir buçuk yıl: 4 hafta
- Bir buçuk–üç yıl: 6 hafta
- Üç yıldan fazla: 8 hafta
Geçerli nedenle fesih
Otuz veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde en az altı aylık kıdemi bulunan, belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan ve kanundaki işveren vekili istisnasına girmeyen işçi bakımından geçerli neden aranır.
Geçerli neden; işçinin yeterliliği veya davranışları ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanabilir.
Fesih usulü
İş güvencesi kapsamındaki fesih bildirimi yazılı yapılmalı ve sebep açık, kesin biçimde belirtilmelidir. İşçinin davranışı veya verimiyle ilgili nedenlerde, m.25/II’deki hâller saklı kalmak üzere, fesih öncesinde savunma alınması gerekir.
İşe iade başvurusu
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulur. Anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir. Feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükü işverendedir.
Geçersiz feshin sonuçları
Mahkeme, feshin geçersizliğine karar verdiğinde işe başlatmama tazminatını dört ila sekiz aylık ücret; kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmayan süre için en çok dört aya kadar ücret ve diğer hakları belirler.
İşçi kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurmalı; işveren işçiyi başvurudan itibaren bir ay içinde işe başlatmalıdır.
Esaslı değişiklik ve yazılı kabul
Yönetim hakkının sınırı, değişikliğin işçi üzerindeki ağırlığı ve mevcut çalışma koşullarına etkisiyle belirlenir.
Çalışma koşullarında esaslı değişiklik
İşveren, iş sözleşmesi veya işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı değişikliği ancak yazılı bildirimle yapabilir. İşçi tarafından altı iş günü içinde yazılı kabul edilmeyen değişiklik işçiyi bağlamaz ve geçmişe etkili yürütülemez.
İşçi ve işveren bakımından haklı neden
Haklı fesih ile geçerli fesih aynı değildir; neden grubu, olayın ağırlığı, süre ve tazminat sonucu ayrı incelenir.
İşçinin haklı nedenle derhal feshi
İşçi; sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâller ile kanunda düzenlenen zorlayıcı nedenlerde sözleşmeyi süresini beklemeden feshedebilir.
Ücretin kanuna veya sözleşmeye uygun hesaplanmaması ya da ödenmemesi, çalışma şartlarının uygulanmaması gibi hâller somut olaya göre bu kapsamda değerlendirilebilir.
İşverenin haklı nedenle derhal feshi
İşveren; sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâller, zorlayıcı nedenler ve kanunda belirtilen gözaltı veya tutukluluk hâlinde sözleşmeyi derhal feshedebilir.
Özellikle m.25/II uygulamasında olayın somutlaştırılması, delil, yetki ve m.26’daki hak düşürücü süreler önem taşır.
m.24/II ve m.25/II için süre kontrolü
Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan davranışlarda fesih yetkisi, davranışın öğrenilmesinden itibaren altı iş günü ve her hâlde fiilden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır; işçinin olaydan maddi çıkar sağlaması hâlinde bir yıllık üst süre uygulanmaz.
Ücretin tanımı ve ödenmemesi
Ücretin miktarı, ödeme zamanı, bordro kalemleri ve banka kaydı birlikte değerlendirilir.
Ücret ve ücretin ödenmesi
Ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır. Kural olarak en geç ayda bir ödenir; sözleşmenin sona ermesinde kanundan ve sözleşmeden doğan para ile ölçülebilir menfaatlerin tam ödenmesi gerekir.
Ücretin gününde ödenmemesi
Ücret ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir neden dışında ödenmezse işçi iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle işçilerin sözleşmeleri çalışmadıkları gerekçesiyle feshedilemez ve yerlerine yeni işçi alınamaz.
Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz öngörülür.
Fazla çalışma ve tatil ücretleri
Haftalık çalışma, hafta tatili ve genel tatil aynı hesap kalemi değildir.
Fazla çalışma
Haftalık 45 saati aşan çalışma fazla çalışmadır ve her saat için normal saatlik ücret yüzde 50 artırılır. Sözleşmedeki süre 45 saatin altındaysa bu süre ile 45 saat arasındaki fazla sürelerle çalışma yüzde 25 artırımla karşılanır.
Fazla çalışma süresinin toplamı yılda 270 saati aşamaz; işçi kanundaki oranlarda serbest zaman seçebilir.
Hafta tatili ücreti
Kanun kapsamındaki işyerlerinde işçiye, yedi günlük zaman dilimi içinde kesintisiz en az 24 saat dinlenme verilir. Çalışılmayan hafta tatili günü için bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam ödenir.
Ulusal bayram ve genel tatil ücreti
İşçi kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil kabul edilen günlerde çalışmazsa o günün ücretini tam alır; çalışırsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücret ödenir.
Yıllık ücretli izin
İzne hak kazanma, kullanım ve sözleşme sona erdiğinde ücrete dönüşme birbirinden ayrı aşamalardır.
Yıllık ücretli izin hakkı ve süreleri
İşyerinde işe başladığı günden itibaren deneme süresi dâhil en az bir yıl çalışan işçiye yıllık ücretli izin verilir; bu haktan vazgeçilemez.
On sekiz ve daha küçük yaştaki işçiler ile elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık izin süresi yirmi günden az olamaz.
Analık izni ve süt izni
Doğum öncesi ve sonrası süreler, hekim onaylı çalışma ve süt izni İş Kanunu m.74 kapsamında ayrı kurallara bağlıdır.
Analık halinde çalışma ve süt izni
1 Mayıs 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7578 sayılı Kanunla doğum öncesi süre sekiz, doğum sonrası süre on altı hafta olarak düzenlenmiştir. Çoğul gebelikte doğum öncesi süreye iki hafta eklenir. Sağlık durumu uygun ve hekim onayı bulunan kadın işçi, isterse doğuma iki hafta kalıncaya kadar çalışabilir; çalışılan ve erken doğum nedeniyle kullanılamayan süreler doğum sonrasına aktarılır.
Konudan sürece geçin
Kanun maddesinin somut uygulamasını ilgili süreç rehberinde daha ayrıntılı inceleyin.
İşten Çıkarılma ve Fesih
Fesih türleri, işe iade, süre ve sonuçlar.
Rehberi incele → m.32–53İşçilik Alacakları
Ücret, mesai, tatil, izin ve tazminat kalemleri.
Rehberi incele → m.22–53Çalışma Koşulları
Ücret, süre, dinlenme, izin ve esaslı değişiklik.
Rehberi incele → İşveren uygulamasıİşverenler İçin İş Hukuku
Sözleşme, kayıt, performans, disiplin ve fesih.
Rehberi incele → Başvuru yoluArabuluculuk ve İş Mahkemesi
Dava şartı, süreler, deliller ve yetki.
Süreci incele → Ana rehberİş Hukuku ve Çalışma Hayatı
Tüm rehber, makale ve hesaplama araçları.
Ana rehbere dön →Resmî kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu — güncel resmî kurum metniMadde metinleri, değişiklik notları ve yürürlük hükümleri.
- Çalışma mevzuatı ve yönetmelikler — Çalışma ve Sosyal Güvenlik BakanlığıÇalışma süreleri, fazla çalışma, yıllık izin ve diğer uygulama yönetmelikleri.
