Arabuluculuk Ücreti Nasıl Hesaplanır? Ücreti Kim Öder?

ByAlp Kemal GÖZEL

Arabuluculuk görüşmelerinde taraflar çoğu zaman uyuşmazlığın esasına odaklanır. Ancak anlaşma ihtimali belirginleştiğinde başka bir konu masaya gelir: Arabuluculuk ücretini kim ödeyecek, ücret nasıl hesaplanacak ve taraflar bu bedeli hangi oranda paylaşacak?

Bu soru özellikle ticari uyuşmazlıklarda, kira uyuşmazlıklarında, işçi-işveren dosyalarında ve yüksek tutarlı alacak müzakerelerinde önem kazanır. Çünkü arabuluculuk ücreti her dosyada sabit değildir; uyuşmazlığın türüne, anlaşma sağlanıp sağlanmamasına, anlaşma bedeline, taraf sayısına ve arabuluculuk sürecinin dava şartı mı yoksa ihtiyari mi olduğuna göre değişir.

26 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2026 Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi, bu hesaplamanın temel çerçevesini belirlemektedir.

Arabuluculuk Ücretini Kim Öder?

Arabuluculuk ücretinde temel kural şudur: Aksi kararlaştırılmadıkça arabuluculuk ücreti taraflarca eşit ödenir.

Bu kural, tarafların her dosyada mutlaka yüzde 50-yüzde 50 paylaşım yapacağı anlamına gelmez. Taraflar arabuluculuk ücretinin tamamının bir tarafça ödenmesini, belirli oranlarda paylaşılmasını veya anlaşma bedeli içinde dikkate alınmasını kararlaştırabilir.

Ancak böyle bir özel düzenleme yoksa genel kural uygulanır ve ücret taraflar arasında eşit şekilde paylaştırılır.

Bu nedenle arabuluculuk ücretinin kim tarafından ödeneceği, sürecin sonunda ayrıca tartışma konusu olmamalıdır. Özellikle anlaşma sağlanan dosyalarda, ücret paylaşımının anlaşma tutanağında açıkça gösterilmesi ileride çıkabilecek belirsizlikleri azaltır.

Dava Şartı Arabuluculukta Ücret Nasıl Ödenir?

Dava şartı arabuluculuk, mahkemeye başvurmadan önce arabulucuya başvurmanın zorunlu olduğu alanları ifade eder. İş, ticari, tüketici, kira ve bazı komşuluk hukuku uyuşmazlıkları bu kapsamda gündeme gelebilir.

Dava şartı arabuluculukta ücretin nasıl ödeneceği, sürecin anlaşmayla mı yoksa anlaşmama ile mi sona erdiğine göre değişir.

Taraflar anlaşırsa, arabuluculuk ücreti kural olarak Tarife’nin konusu para olan uyuşmazlıklara ilişkin ikinci kısmına göre hesaplanır ve aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit ödenir.

Taraflar anlaşamazsa, iki saate kadar olan ücret Tarife’nin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. İki saati aşan görüşmelerde ise aşan kısma ilişkin ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit olarak ödenir.

Bu nedenle dava şartı arabuluculuk her durumda tamamen ücretsiz bir süreç olarak görülmemelidir. Özellikle görüşmelerin iki saati aşması veya anlaşma sağlanması halinde taraflar açısından ücret yükümlülüğü doğabilir.

İhtiyari Arabuluculukta Ücret Kime Aittir?

İhtiyari arabuluculuk, tarafların kanuni bir zorunluluk olmadan kendi iradeleriyle arabulucuya başvurduğu süreçtir.

Bu tür dosyalarda ücret baştan itibaren taraflara aittir. Arabulucu, ihtiyari arabuluculuk süreci başlamadan önce ücret ve masraf avansı isteyebilir. Sürecin başlaması ve yürütülmesiyle birlikte arabuluculuk ücreti, Tarife hükümlerine veya taraflarla arabulucu arasında geçerli şekilde yapılan ücret sözleşmesine göre belirlenir.

İhtiyari arabuluculukta da genel kural, aksi kararlaştırılmadıkça ücretin taraflarca eşit ödenmesidir. Ancak taraflar ücret paylaşımı konusunda farklı bir düzenleme yapabilir.

Özellikle yüksek tutarlı ticari uyuşmazlıklarda, ücretin kim tarafından ve hangi oranda karşılanacağının sürecin başında yazılı hale getirilmesi önemlidir.

Anlaşma Olursa Arabuluculuk Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Arabuluculuk süreci anlaşmayla sonuçlanırsa, ücretin hesaplanmasında uyuşmazlığın niteliği ve anlaşma bedeli belirleyici olur.

Konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen uyuşmazlıklarda ücret, kural olarak Tarife’nin ikinci kısmındaki nispi oranlara göre hesaplanır. Bu sistemde ücret, üzerinde anlaşmaya varılan miktar esas alınarak belirli dilimler üzerinden hesaplanır.

2026 Tarifesi’ne göre anlaşma sağlanan dosyalarda arabuluculuk ücreti, anlaşma bedeline bakılmaksızın 9.000 TL’den az olamaz. Ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklar ile ticari uyuşmazlıklarda ise anlaşma sağlanması halinde ücret Tarife’nin ikinci kısmına göre belirlenir; ancak bu ücret 13.000 TL’den az olamaz.

Bu nedenle düşük bedelli bir anlaşmada dahi Tarife’deki asgari tutarlar dikkate alınmalıdır. Yüksek tutarlı anlaşmalarda ise ücret, anlaşma bedeline göre nispi olarak artabilir.

Anlaşma Olmazsa Arabulucu Ücreti Ödenir mi?

Evet. Arabuluculuk ücretinin doğması için mutlaka anlaşma sağlanması gerekmez. Arabulucu, sürecin yürütülmesi için harcadığı emek ve zaman karşılığında Tarife’ye göre ücrete hak kazanabilir.

Dava şartı arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, iki saate kadar olan ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Görüşmeler iki saati aşarsa, aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit karşılanır.

İhtiyari arabuluculukta ise anlaşma sağlanmasa bile ücret taraflara aittir. Bu durumda ücret, uyuşmazlığın para ile ölçülebilir olup olmamasına ve Tarife’deki ilgili hesaplama sistemine göre belirlenir.

Bu nedenle arabuluculuk, yalnızca anlaşma olursa ücret ödenen bir süreç değildir. Anlaşma sağlanmasa dahi, arabuluculuk faaliyeti belirli bir mesleki emek ve zaman içerdiğinden ücret doğabilir.

2026 Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi Nasıl Uygulanır?

2026 Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi, arabuluculuk ücretini tek bir sabit tutar olarak belirlemez. Tarife, uyuşmazlığın türüne ve sonucuna göre farklı hesaplama yöntemleri öngörür.

Hesaplamada başlıca şu ayrımlar dikkate alınır:

  • Uyuşmazlık dava şartı arabuluculuk kapsamında mı, yoksa ihtiyari arabuluculuk mu?
  • Uyuşmazlık para ile ölçülebiliyor mu?
  • Süreç anlaşma ile mi, anlaşmama ile mi sona erdi?
  • Anlaşma varsa anlaşma bedeli nedir?
  • Taraf sayısı kaçtır?
  • Birden fazla arabulucu görev yapmış mıdır?
  • Uyuşmazlık ticari, iş, tüketici, kira veya başka bir alana mı ilişkindir?

Bu bilgiler netleşmeden arabuluculuk ücretinin doğru hesaplanması mümkün değildir. Bu nedenle “2026 arabuluculuk ücreti ne kadar?” sorusunun cevabı, her dosyada aynı değildir.

Para ile Ölçülebilen Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Ücreti

Para ile ölçülebilen uyuşmazlıklarda arabuluculuk ücreti çoğu durumda nispi olarak hesaplanır. Alacak, tazminat, kira bedeli, işçilik alacağı, ticari alacak veya benzeri parasal uyuşmazlıklar bu kapsamda değerlendirilir.

Bu sistemde ücret, üzerinde anlaşılan miktara göre belirlenen oranlar üzerinden hesaplanır. 2026 Tarifesi’nde ilk 600.000 TL için bir oran, sonraki dilimler için ise kademeli ve azalan oranlar öngörülmüştür.

Anlaşma sağlandığında esas alınacak bedel, çoğu durumda tarafların üzerinde anlaştığı miktardır. Bu nedenle anlaşma tutarı arttıkça arabuluculuk ücreti de Tarife’deki oranlar çerçevesinde artar.

Ticari uyuşmazlıklar bakımından ayrıca dikkat edilmesi gereken bir asgari ücret sınırı vardır. Ticari uyuşmazlıklarda anlaşma sağlanması halinde arabuluculuk ücreti 13.000 TL’den az olamaz.

Para ile Ölçülemeyen Uyuşmazlıklarda Saatlik Ücret

Para ile ölçülemeyen veya para ile değerlendirilmesi mümkün olmayan uyuşmazlıklarda ücret, Tarife’nin birinci kısmındaki saatlik tutarlara göre belirlenir.

Bu tür dosyalarda uyuşmazlığın parasal bir değeri bulunmadığından, arabuluculuk sürecine ayrılan süre ve uyuşmazlığın türü önem kazanır.

Aile hukuku, bazı kişilik hakkı uyuşmazlıkları, para ile ölçülmesi mümkün olmayan talepler veya parasal değeri doğrudan belirlenemeyen özel hukuk uyuşmazlıkları bu kapsamda gündeme gelebilir.

Saatlik ücret hesabında taraf sayısı da önemlidir. İki taraflı dosyalar ile üç veya daha fazla tarafın bulunduğu dosyalarda uygulanacak saatlik tutarlar farklılaşabilir.

Taraf Sayısı ve Arabulucu Sayısı Ücreti Etkiler mi?

Evet. Arabuluculuk ücretinde taraf sayısı ve arabulucu sayısı bazı durumlarda doğrudan etkili olur.

Çok taraflı uyuşmazlıklarda görüşme trafiği, belge akışı ve müzakere süreci daha karmaşık hale gelebilir. Tarife de bazı uyuşmazlık türlerinde taraf sayısına göre farklı saatlik ücretler öngörmektedir.

Birden fazla arabulucunun görev yaptığı dosyalarda ise ücretin nasıl hesaplanacağı, uyuşmazlığın Tarife’nin birinci kısmına mı yoksa ikinci kısmına mı girdiğine göre değişebilir. Para ile ölçülemeyen uyuşmazlıklarda birden fazla arabulucu görev yaparsa, her bir arabulucuya Tarife’de belirlenen ücret ayrı ayrı ödenebilir. Para ile ölçülebilen uyuşmazlıklarda ise birden fazla arabulucu için belirlenen oran dikkate alınır ve ücret arabulucular arasında paylaştırılır.

Bu nedenle çok taraflı veya birden fazla arabuluculu dosyalarda ücret hesabı, klasik iki taraflı dosyalara göre daha dikkatli yapılmalıdır.

Dava Şartı Arabuluculukta Devlet Ücretin Tamamını mı Öder?

Hayır. Dava şartı arabuluculukta devletin rolü, arabuluculuk ücretinin tamamını her durumda karşılamak değildir.

Anlaşma sağlanamayan dosyalarda iki saate kadar olan ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Görüşmeler iki saati aşarsa, aşan kısma ilişkin ücret taraflarca karşılanır.

Anlaşma sağlanan dosyalarda ise ücret taraflara aittir. Bu durumda ücret, anlaşma bedeline ve Tarife’deki ilgili hükümlere göre hesaplanır.

Bu nedenle dava şartı arabuluculukta başvuru aşamasında taraflardan ücret alınmaması, sürecin sonunda hiçbir ücret doğmayacağı anlamına gelmez. Sürecin sonucuna göre ödeme yükümlülüğü değişebilir.

Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinin Altında Ücret Alınabilir mi?

Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi alt sınır niteliğindedir. Bu nedenle Tarife’de belirlenen ücretlerin altında arabuluculuk ücreti kararlaştırılamaz.

Tarifenin altında ücret belirlenmesine ilişkin anlaşmaların ücrete dair hükümleri geçersiz olur ve bu durumda Tarife hükümleri uygulanır.

Bu düzenleme, arabuluculuk hizmetinin mesleki niteliğini ve asgari ücret standardını korumayı amaçlar. Taraflar, Tarife’nin üzerinde bir ücret kararlaştırabilir; ancak Tarife’nin altında ücret belirleyemez.

Arabuluculuk Ücreti Hesaplama İçin Hangi Bilgiler Gerekir?

Arabuluculuk ücreti hesaplanırken yalnızca uyuşmazlık tutarına bakmak yeterli değildir. Doğru hesaplama için bazı temel verilerin bilinmesi gerekir.

Öncelikle uyuşmazlığın dava şartı mı yoksa ihtiyari arabuluculuk mu olduğu belirlenmelidir. Ardından uyuşmazlığın para ile ölçülüp ölçülemediği ve sürecin anlaşma ile mi yoksa anlaşmama ile mi sonuçlandığı değerlendirilmelidir.

Hesaplamada özellikle şu bilgiler önem taşır:

  • Uyuşmazlığın türü,
  • Anlaşma sağlanıp sağlanmadığı,
  • Anlaşma sağlandıysa anlaşma bedeli,
  • Uyuşmazlığın para ile ölçülebilir olup olmadığı,
  • Toplantı ve görüşme süresi,
  • Taraf sayısı,
  • Arabulucu sayısı,
  • Dosyanın ticari, iş, tüketici, kira veya başka bir alana ilişkin olup olmadığı.

Bu bilgiler netleştiğinde, 2026 Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi’ne göre yaklaşık ücret hesabı yapılabilir.

Ücret Paylaşımı Anlaşma Tutanağına Yazılmalı mı?

Arabuluculuk ücretinin taraflar arasında nasıl paylaşılacağı, özellikle anlaşma sağlanan dosyalarda açıkça yazılmalıdır.

Taraflar ücretin eşit paylaşılmasını kabul edebilir. Bunun dışında ücretin tamamının bir tarafça ödenmesi, belirli oranlarda bölüşülmesi veya anlaşma bedelinin içinde dikkate alınması da mümkündür.

Ancak ücret paylaşımı açıkça düzenlenmezse, sonradan yeni bir uyuşmazlık çıkabilir. Bu nedenle anlaşma tutanağında arabuluculuk ücretinin kim tarafından, hangi oranda ve ne zaman ödeneceğinin belirtilmesi daha sağlıklı olur.

Bu kayıt, hem tarafların ödeme yükümlülüğünü netleştirir hem de arabuluculuk sürecinin sonradan tartışmalı hale gelmesini önler.

Arabuluculuk Ücretinde Tek Bir Sabit Tutar Yoktur

2026 Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi, arabuluculuk ücretini dosyanın niteliğine göre değişen dinamik bir sistem içinde düzenler.

Bu nedenle arabuluculuk ücretinin her dosyada aynı olduğu söylenemez. Dava şartı veya ihtiyari arabuluculuk ayrımı, anlaşma sağlanıp sağlanmaması, uyuşmazlığın parasal değeri, taraf sayısı, arabulucu sayısı ve uyuşmazlık türü ücret hesabını doğrudan etkiler.

Arabuluculuk sürecine giren taraflar bakımından en doğru yaklaşım, ücret meselesini sürecin sonunda değil, başında netleştirmektir. Böylece müzakere masasında asıl uyuşmazlık dışında yeni bir ödeme tartışması doğmasının önüne geçilebilir.

Yasal Uyarı : Bu metin yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bütün somut uyuşmazlıkların kendi içerisinde değerlendirilmesi gerektiğinden somut uyuşmazlıklara dair hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Hak kaybı yaşanmaması adına hukuki süreçlerin yetkin bir avukat aracılığıyla takip edilmesi gerektiğini ısrarla hatırlatırız.

İlgili İçerikler

Benzer İçerikler