Araç Kapora Dolandırıcılığı: Sahte İlan, Kaporanın İadesi ve Şikâyet Süreci

İnternette yayımlanan bir araç ilanı için kapora gönderilmesi, her zaman aynı hukuki sonucu doğurmaz.

Gerçekte bulunmayan veya ilanı veren kişiye ait olmayan bir araç üzerinden baştan itibaren para alma amacıyla hareket edilmişse araç kapora dolandırıcılığı gündeme gelebilir. Buna karşılık araç gerçekten mevcut olduğu hâlde taraflardan biri sonradan satıştan vazgeçmişse mesele, ceza hukukundan çok kaporanın iadesine ilişkin bir özel hukuk uyuşmazlığı niteliği taşıyabilir.

Bu ayrım önemlidir. Dolandırıcılık soruşturmasında failin cezai sorumluluğu araştırılırken kaporanın geri alınmasına ilişkin süreç, ödemenin niteliğine ve taraflar arasındaki hukuki ilişkiye göre ayrıca değerlendirilir.

Araç Kapora Dolandırıcılığı Nedir?

Araç kapora dolandırıcılığı, gerçekte yapılması amaçlanan bir araç satışı bulunmadığı hâlde sahte veya yanıltıcı bilgiler kullanılarak alıcıdan kapora adı altında para alınmasıdır.

Bu yöntemde genellikle:

Başka bir ilandan alınmış araç fotoğrafları kullanılır.
Araç piyasa değerinin belirgin biçimde altında ilana konulur.
İlanı veren kişi kendisini araç sahibi, galerici veya araç sahibinin yakını olarak tanıtır.
Aracın görülmesi veya görüntülü aranması çeşitli gerekçelerle engellenir.
“Başka alıcılar da var” denilerek hızlı ödeme baskısı kurulur.
Kaporanın araç sahibinden farklı bir kişinin IBAN’ına gönderilmesi istenir.
Para gönderildikten sonra ilan silinir ve iletişim kesilir.

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için yalnızca verilen bir sözün yerine getirilmemesi yeterli değildir. Failin, mağduru aldatmaya elverişli hileli davranışlarla hareket etmesi ve bu yolla kendisine veya başka bir kişiye menfaat sağlaması gerekir.

Türk Ceza Kanunu’nun 157. maddesinde dolandırıcılık suçu; hileli davranışlarla bir kişiyi aldatarak onun veya başkasının zararına menfaat sağlanması şeklinde düzenlenmiştir. İnternet ilan platformlarının veya bankacılık sisteminin suçun işlenmesinde araç olarak kullanıldığı olaylarda nitelikli dolandırıcılık hükümleri uygulanabilir. TCK’nın 158/1-f maddesi kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık için dört yıldan az olmamak üzere üç yıldan on yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörülmektedir; adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.

Her Kapora İhtilafı Dolandırıcılık Sayılır mı?

Bir araç için kapora alınmasına rağmen satışın gerçekleşmemesi, tek başına dolandırıcılık suçunun oluştuğunu göstermez.

Gerçek bir araç mevcutsa, taraflar aracı ve satış bedelini görüşmüşse ve başlangıçta satış yapma iradesi bulunuyorsa sonradan çıkan anlaşmazlık çoğu zaman özel hukuk kapsamında değerlendirilir.

Örneğin şu durumlar tek başına dolandırıcılık sonucunu doğurmayabilir:

Satıcının sonradan satıştan vazgeçmesi
Alıcının aracı almaktan vazgeçmesi
Ekspertiz sonucunda tarafların anlaşamaması
Ödeme veya teslim tarihinde uyuşmazlık çıkması
Kaporanın iade edilip edilmeyeceği konusunda anlaşmazlık yaşanması
Tarafların satış bedelini sonradan değiştirmek istemesi

Ceza hukuku bakımından belirleyici nokta, satıcının kaporayı aldığı anda gerçekten aracı satma iradesinin bulunup bulunmadığıdır.

Gerçek bir satış ilişkisi içinde sonradan ortaya çıkan sözleşme ihlali ile başlangıçtan itibaren kurulan hileli düzen birbirinden ayrılmalıdır.

Dolandırıcılık şüphesini güçlendiren hususlar ise şunlardır:

Aracın gerçekte mevcut olmaması
Araç fotoğraflarının başka ilanlardan alınması
Aynı araç için birden fazla kişiden kapora toplanması
Sahte ruhsat veya kimlik belgesi gönderilmesi
İlan sahibinin araçla hiçbir bağlantısının bulunmaması
Ödeme sonrasında telefonların kapatılması
Aynı telefon, IBAN veya kullanıcı hesabıyla benzer ilanların verilmesi
Baştan itibaren noter satışı yapmayı imkânsız kılan bir kurgu bulunması

Bu göstergeler ayrı ayrı değil, olayın tamamı içinde değerlendirilir.

Sahte Araç İlanlarında Sık Kullanılan Yöntemler

Piyasa değerinin çok altında fiyat belirlenmesi

Dolandırıcılık amaçlı ilanlarda araç, benzer araçların piyasa fiyatının belirgin biçimde altında gösterilebilir. Fiyat farkı genellikle “acil borç”, “şehir dışına taşınma”, “boşanma” veya “nakit ihtiyacı” gibi gerekçelerle açıklanmaya çalışılır.

Düşük fiyatın ardından, başka alıcıların da bulunduğu söylenerek kapora gönderilmesi için zaman baskısı oluşturulur.

Araç sahibinden farklı bir IBAN verilmesi

İlanda konuşulan kişi, ruhsat sahibi ve para gönderilecek hesabın sahibi farklı olabilir. Bu durum her olayda dolandırıcılık anlamına gelmez; ancak farklılığın makul ve doğrulanabilir bir açıklamasının bulunmaması önemli bir risk göstergesidir.

Özellikle hesabın neden üçüncü bir kişiye ait olduğu açıklanamıyor, IBAN sahibiyle iletişim kurulamıyor veya ödeme farklı hesaplara bölünüyorsa hileli bir organizasyon ihtimali güçlenebilir.

Kopyalanmış fotoğraf ve sahte belgeler kullanılması

Araç fotoğrafları gerçek bir ilandan alınabilir. Dolandırıcılık şüphesini azaltmak amacıyla sahte veya değiştirilmiş ruhsat, kimlik, ekspertiz raporu ve noter randevusu görüntüleri de gönderilebilir.

Bir belgenin fotoğrafının paylaşılmış olması, belgenin gerçek olduğunu veya gönderen kişinin satış yetkisine sahip bulunduğunu tek başına göstermez.

Aracın görülmesinin sürekli engellenmesi

İlan sahibi;

Şehir dışında olduğunu,
Aracın akrabasında bulunduğunu,
Askerde veya yurt dışında olduğunu,
Aracın başka bir şehirde park edildiğini,
Yoğunluk nedeniyle aracı gösteremediğini

öne sürerek alıcının aracı görmesini engelleyebilir.

Araç başında canlı görüntülü görüşme, ruhsat kontrolü veya noter randevusu talebinin sürekli ertelenmesi, diğer göstergelerle birlikte değerlendirilmelidir.

Kapora Nedir?

Günlük kullanımda “kapora” olarak adlandırılan ödeme, hukuken tek bir anlama gelmez. Ödemenin niteliği, tarafların ne üzerinde anlaştığına göre belirlenir.

Bir ödeme:

Bağlanma parası
Cayma parası
Satış bedelinin bir bölümü veya peşinat
Rezervasyon ya da ayırma bedeli

niteliği taşıyabilir.

Ödeme dekontunda yalnızca “kapora” yazması, hangi hukuki sonucun doğacağını her durumda tek başına belirlemez. Yazışmalar, ilan içeriği, tarafların açıklamaları ve ödeme sırasında kurulan anlaşmanın tamamı dikkate alınır.

Bağlanma Parası ve Cayma Parası Arasındaki Fark

Bağlanma parası

Türk Borçlar Kanunu’nun 177. maddesine göre sözleşme kurulurken verilen para, aksi kararlaştırılmadıkça sözleşmenin yapıldığına kanıt sayılır ve asıl alacaktan mahsup edilir.

Bağlanma parası, taraflardan birine kendiliğinden sözleşmeden dönme hakkı vermez. Bu nedenle “kapora gönderildi, vazgeçen tarafın parası her durumda yanar” şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır.

Cayma parası

Türk Borçlar Kanunu’nun 178. maddesinde düzenlenen cayma parası ise taraflara sözleşmeden dönme imkânı sağlayan farklı bir kurumdur.

Ödemenin açıkça cayma parası olarak kararlaştırıldığı durumlarda:

Parayı veren taraf cayarsa verdiği tutarı bırakabilir.
Parayı alan taraf cayarsa aldığı tutarın iki katını ödemekle yükümlü olabilir.

Ancak iki kat iade kuralı her kapora ödemesine uygulanmaz. Bunun için ödemenin cayma parası niteliğinde olduğunun tarafların anlaşmasından anlaşılması gerekir.

Noterde Satış Yapılmadan Araç Mülkiyeti Geçer mi?

Tescil edilmiş motorlu araçların satış ve devri noter tarafından yapılır. Noter dışında düzenlenen araç satış sözleşmeleri, araç mülkiyetinin devrini sağlamaz.

Karayolları Trafik Kanunu’nun 20. maddesine göre noterler tarafından yapılmayan araç satış ve devirleri geçersizdir. Yargı kararlarında da bu şekil şartının kamu düzenine ilişkin olduğu ve mahkemelerce kendiliğinden dikkate alınması gerektiği kabul edilmektedir.

Bu nedenle WhatsApp yazışması, adi yazılı sözleşme, ödeme dekontu veya kapora makbuzu:

Aracın mülkiyetini alıcıya geçirmez.
Noter satışının yerine geçmez.
Aracın teslimini her durumda talep etme hakkı sağlamaz.

Bununla birlikte bu belgeler, paranın hangi amaçla gönderildiğinin ve taraflar arasındaki görüşmelerin ispatında önem taşıyabilir.

Noter satışı yapılmamış ve ödeme karşılıksız kalmışsa kaporanın veya peşinatın iadesi, olayın özelliklerine göre sebepsiz zenginleşme ve diğer borçlar hukuku hükümleri kapsamında gündeme gelebilir.

Alıcı Vazgeçerse Kapora Yanar mı?

Alıcının araç satışından vazgeçmesi, kaporanın otomatik olarak satıcıda kalacağı anlamına gelmez.

Şu hususlar değerlendirilir:

Ödemenin bağlanma parası mı, cayma parası mı olduğu
Satıcının kaporanın iade edilmeyeceğini açıkça bildirip bildirmediği
Alıcının bu şartı kabul edip etmediği
Satışın neden gerçekleşmediği
Araçta gizlenen ayıp veya yanlış bilgi bulunup bulunmadığı
Taraflardan hangisinin anlaşmaya aykırı davrandığı
Satıcının ispatlanabilir bir zarara uğrayıp uğramadığı

Özellikle aracın ilan edilenden farklı çıkması, hasar veya kilometre bilgisinin gerçeğe aykırı olması ya da satıcının araç üzerinde satışa engel bir kayıt bulunduğunu gizlemesi hâlinde alıcının vazgeçmesi, keyfî cayma ile aynı şekilde değerlendirilmeyebilir.

Satıcı Vazgeçerse Kaporanın İki Katını mı Öder?

Satıcının satıştan vazgeçmesi hâlinde aldığı kaporanın iki katını ödeyeceği yönünde her olaya uygulanabilecek genel bir kural yoktur.

İki kat ödeme sonucu, ödemenin cayma parası olarak kararlaştırılmış olmasına bağlıdır. Ödeme yalnızca bağlanma parası veya peşinat niteliğindeyse öncelikle alınan tutarın iadesi gündeme gelir.

Taraflar ayrıca cezai şart veya başka bir tazminat hükmü kararlaştırmış olabilir. Bunun geçerliliği ve kapsamı, yapılan anlaşmanın içeriğine ve araç satışındaki zorunlu şekil kurallarına göre ayrıca değerlendirilir.

Yetkili Satıcıdan Sıfır Araç Alımında Kapora Kuralları

Özel kişiler arasındaki ikinci el araç görüşmeleri ile yetkili satıcıdan tescilsiz yeni araç siparişi aynı kurallara tabi değildir.

Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik kapsamında, yetkili satıcıların kısmi ödeme aldığı siparişlerde sipariş formu düzenlemesi gerekir. Yetkili satıcı, form düzenlemeden ödeme talep edemez.

Mevcut düzenlemeye göre yetkili satıcı:

Kaporası alınan taşıtı kural olarak kırk beş gün içinde teslim etmelidir.
Teslime yedi gün kalıncaya kadar satış fiyatının yüzde onundan fazla ödeme talep edemez.
Alıcıya sipariş formunun düzenlendiği tarihten itibaren on dört gün içinde cezai şart olmaksızın siparişi iptal edebilme imkânı tanımalıdır.

Bu hükümler, internet üzerinden tanımadığı bir özel kişiye ikinci el araç için gönderilen kaporaya doğrudan uygulanmaz.

Araç İçin Kapora Gönderdim, Dolandırıldım: İlk Aşamada Ne Yapılabilir?

Dolandırıcılık şüphesi bulunan olaylarda zaman önemlidir. Özellikle para henüz başka hesaplara aktarılmamışsa bankacılık ve soruşturma tedbirlerinin etkili olma ihtimali daha yüksek olabilir.

Bankaya derhâl bildirim yapılması

Ödemeyi gönderen banka ile gecikmeden iletişime geçilerek işlemin dolandırıcılık şüphesi taşıdığı bildirilmelidir.

Banka transferi tamamlanmışsa parayı tek taraflı olarak her durumda geri çekemez. Bununla birlikte şüpheli işlemin bildirilmesi, alıcı ve alıcı banka nezdinde inceleme yapılması ve gerekli görüldüğünde adli mercilere bilgi verilmesi bakımından önem taşır.

25 Aralık 2025’te yürürlüğe giren CMK’nın 128/A maddesi uyarınca, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık şüphesinde suçta kullanılan hesaplar ilgili mali kuruluş tarafından kırk sekiz saate kadar askıya alınabilir. Hesaptaki suça konu paraya el konulması ve mağdura ait olduğu anlaşılan tutarın soruşturma veya kovuşturma sırasında iadesi de mümkündür. Ancak bu düzenleme, her banka bildiriminin otomatik olarak paranın geri ödenmesini sağlayacağı anlamına gelmez.

İlan ve yazışmaların saklanması

Şikâyet öncesinde veya başvuruyla eş zamanlı olarak şu deliller korunmalıdır:

İlanın tam ekran görüntüsü
İlan numarası ve internet adresi
Satıcı profilinin kullanıcı adı
Telefon numaraları
WhatsApp ve SMS yazışmaları
E-posta kayıtları
Sesli mesajlar
Ödeme dekontu
IBAN ve hesap sahibinin adı
Gönderilen ruhsat ve kimlik görüntüleri
Varsa ekspertiz raporu
Arama kayıtları
Görüntülü görüşme kayıtları
İlanın yayımlandığı ve silindiği tarihler

Yalnızca ekran görüntüsü almakla yetinilmemeli; mümkünse yazışmalar dışa aktarılmalı ve orijinal cihazda korunmalıdır. Görüntüler üzerinde kesme, düzenleme veya içerik değiştirme yapılmamalıdır.

Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa başvuru

Dolandırıcılık şüphesi varsa Cumhuriyet başsavcılığına, polis merkezine veya jandarmaya başvurulabilir.

Başvuruda olayın kronolojik biçimde açıklanması önemlidir:

İlanın nerede ve ne zaman görüldüğü
İlan sahibiyle nasıl iletişim kurulduğu
Araç hakkında hangi bilgilerin verildiği
Kaporanın neden gönderildiği
Paranın hangi IBAN’a aktarıldığı
Ödeme sonrasında neler yaşandığı
İlan sahibine neden artık ulaşılamadığı
Benzer mağdurların bulunup bulunmadığı

Ceza soruşturması sırasında telefon ve banka kayıtları incelenebilir, hesap hareketleri takip edilebilir ve ilan platformundan kullanıcı bilgileri istenebilir.

Ceza Soruşturması Kaporanın Otomatik İadesini Sağlar mı?

Ceza soruşturmasının temel amacı suçun ve sorumluların belirlenmesidir. Suç duyurusunda bulunulması, gönderilen paranın her durumda ve derhâl iade edilmesini sağlamaz.

Bununla birlikte CMK’nın 128/A maddesi kapsamında el konulan paranın mağdura ait olduğunun anlaşılması hâlinde soruşturma veya kovuşturma sırasında iadesine karar verilebilir. Paranın hesaptan çıkarılmış, nakit çekilmiş veya başka kişilere aktarılmış olması ise fiilî tahsil imkânını zorlaştırabilir.

Ceza sürecinden sonuç alınamaması veya paranın adli süreçte iade edilmemesi hâlinde ayrıca:

İcra takibi
Alacak davası
Sebepsiz zenginleşmeye dayalı dava
Olayın koşullarına göre tazminat talebi

gündeme gelebilir.

Görevli mahkeme ve izlenecek yol; satıcının özel kişi, tacir, galeri veya yetkili satıcı olmasına ve işlemin tüketici işlemi niteliği taşıyıp taşımamasına göre değişebilir.

IBAN Sahibi Her Durumda Dolandırıcı Sayılır mı?

Kapora gönderilen hesabın sahibi, her olayda ilanı veren veya dolandırıcılığı planlayan kişi olmayabilir.

Uygulamada bazı hesaplar:

Komisyon karşılığında başkasına kullandırılabilir.
Hesap sahibinin yakını tarafından kullanılabilir.
Ele geçirilen mobil bankacılık bilgileriyle yönetilebilir.
Para aktarım zincirinde ara hesap olarak kullanılabilir.

Bu nedenle yalnızca paranın bir hesaba gönderilmiş olması, hesap sahibinin dolandırıcılığın asıl faili olduğunu tek başına kanıtlamaz. Bununla birlikte hesabını bilerek dolandırıcılık faaliyetlerinde kullanılmak üzere veren veya para transferlerine iştirak eden kişinin cezai ve hukuki sorumluluğu doğabilir.

Soruşturmada hesap sahibinin:

İlanı veren kişiyle ilişkisi
Hesap üzerindeki fiilî kontrolü
Para transferlerinden menfaat sağlayıp sağlamadığı
Hesaba gelen parayı kime aktardığı
Benzer işlemlerin daha önce yapılıp yapılmadığı
Dolandırıcılık planını bilip bilmediği

araştırılır.

Güvenli Ödeme Sistemi Araç Kaporasını Korur mu?

İkinci el motorlu kara taşıtı satışlarında Güvenli Ödeme Sistemi, satış bedeli ile araç mülkiyetinin eş zamanlı olarak el değiştirmesini amaçlar.

Sistem kapsamında satıcı işlem bilgilerini oluşturur, alıcı satış bedelini sistemde belirtilen hesaba aktarır ve noter satışı tamamlandığında para satıcının hesabına gönderilir.

Güvenli Ödeme Sisteminin kullanılması, nakit, havale veya elektronik fon transferiyle gerçekleştirilen ikinci el motorlu kara taşıtı satışlarında 27 Eylül 2024’ten itibaren gerçek ve tüzel kişiler bakımından zorunlu hâle gelmiştir. Satış bedeli sisteme aktarılmadan noterlikte devir işlemi tamamlanmaz.

Ancak sistem, noter satışından önce tarafların kendi aralarında doğrudan IBAN’a gönderdiği kaporayı kendiliğinden güvence altına almaz.

Güvenli Ödeme Sistemi satış bedelinin noter devriyle eş zamanlı aktarılmasını sağlar; sistem dışında önceden gönderilen kaporanın geri alınacağını garanti etmez.

EİDS Doğrulamalı İlan Dolandırıcılığı Tamamen Engeller mi?

Elektronik İlan Doğrulama Sistemi, taşıt ilanını veren kişinin kimliğini ve araç üzerinde ilan verme yetkisini doğrulamak amacıyla kullanılmaktadır.

Taşıt ilanlarında kimlik doğrulaması 1 Kasım 2023’te uygulanmaya başlamış, yetki doğrulaması ise 16 Haziran 2025 itibarıyla bütün taşıt ilanları için zorunlu hâle getirilmiştir. İlanlar kural olarak araç sahibi, araç sahibinin eşi veya birinci ve ikinci derece kan hısımları ile araç sahibi tarafından yetkilendirilen yetki belgeli işletmelerce verilebilir.

Ticaret Bakanlığı, Haziran 2026 tarihli açıklamasında EİDS kimlik ve yetki doğrulamasının sosyal medya ve sosyal iletişim uygulamaları dâhil elektronik ortamdaki taşıt ilanlarını kapsadığını belirtmiştir.

EİDS, sahte ve yetkisiz ilanların azaltılmasına yönelik önemli bir doğrulama mekanizmasıdır. Bununla birlikte:

İlan hesabı ele geçirilmiş olabilir.
Yetkili kişinin kimliği taklit edilebilir.
Dolandırıcı, doğrulanmış bir ilanın bağlantısını kopyalayabilir.
Alıcı farklı bir iletişim kanalına yönlendirilebilir.
EİDS doğrulamasından sonra farklı bir IBAN verilebilir.
Gerçek bir araç için birden fazla kişiden kapora toplanabilir.

Bu nedenle “EİDS doğrulamalı ilan” ibaresi, ödemenin ve satıcının her yönüyle güvenli olduğuna ilişkin mutlak bir garanti olarak görülmemelidir.

Araç Kaporası Göndermeden Önce Nelere Dikkat Edilebilir?

Araç kaporası gönderilmeden önce şu kontrollerin yapılması, sahte ilan riskinin azaltılmasına katkı sağlayabilir:

Araç görülmeden ve ruhsat bilgileri doğrulanmadan ödeme yapılmaması
İlan sahibinin kimliği ile ruhsat sahibinin karşılaştırılması
Ödeme istenen IBAN’ın kime ait olduğunun kontrol edilmesi
Araç başında canlı görüntülü görüşme talep edilmesi
İlan fotoğraflarının tersine görsel aramayla kontrol edilmesi
Noter satışı için belirli tarih ve saat üzerinde anlaşılması
Ekspertiz ve noter süreci kurulmadan yüksek tutarlı kapora gönderilmemesi
Yazışmalarda aracın plakası, satış bedeli ve ödemenin amacı açıkça belirtilmesi
Satış bedelinin Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden aktarılması
İlanın EİDS yetki doğrulamasının kontrol edilmesi

Kapora gönderilecekse banka açıklamasında yalnızca “kapora” yazılması yerine aracın plakası veya ilan bilgisi ile ödemenin amacı açık biçimde belirtilebilir. Bu açıklama tek başına uyuşmazlığı çözmez; ancak paranın hangi ilişki kapsamında gönderildiğinin ispatını kolaylaştırabilir.

Araç Kapora Uyuşmazlığında Belirleyici Sorular

Bir araç kaporası olayının dolandırıcılık mı yoksa sözleşme uyuşmazlığı mı olduğunun değerlendirilmesinde şu sorular öne çıkar:

Araç gerçekten mevcut mu?
İlanı veren kişinin araçla hukuki bir bağlantısı var mı?
Satıcı başlangıçta noter satışı yapabilecek durumda mı?
Aynı araç için başka kişilerden de kapora alınmış mı?
Gönderilen ruhsat ve kimlik belgeleri gerçek mi?
Ödeme neden üçüncü bir kişinin hesabına yapılmış?
Para alındıktan sonra iletişim neden kesilmiş?
Taraflar kaporanın iade şartlarını açıkça konuşmuş mu?
Ödeme bağlanma parası mı, cayma parası mı, yoksa peşinat mı?
Satışın gerçekleşmemesine hangi tarafın davranışı neden olmuş?
Araç hakkında gizlenen veya yanlış bildirilen bir özellik var mı?

Bu sorulara verilen cevaplar, ceza soruşturmasının yönünü ve kaporanın geri alınmasına ilişkin özel hukuk taleplerini doğrudan etkileyebilir.

Yasal Uyarı : Bu metin yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bütün somut uyuşmazlıkların kendi içerisinde değerlendirilmesi gerektiğinden somut uyuşmazlıklara dair hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Hak kaybı yaşanmaması adına hukuki süreçlerin yetkin bir avukat aracılığıyla takip edilmesi gerektiğini ısrarla hatırlatırız.